ReactOS: Özgür lisanslı Windows inşa etmek

Çoklu önyüklemeden WINE’a, özgür yazılım, Windows uygulamalarını çalıştırmak için hep bir çözüm üretmeye çalıştı. Yine de bu çabaların sadece birkaçı Windows’un özgür lisanslı uyarlaması olan ReactOS kadar hırslı olabildi. Tasarı 2006’dan beri faal ve on yıllık zorlu ve ihtiyatlı geliştirmenin ardından Şubat 2016’da ilk alpha sürümü piyasaya çıktı.

Geliştirici Ziliang Guo’ya göre özgür lisanslı Windows 95 uyarlamasını hedefleyen FreeWin95 tasarısının başarısızlığından ReactOS meydana geldi.

“FreeWin95 hiçbir yere gelemedi çünkü insanlar işletim sistemini nasıl uyarlayacakları hakkında teknik tartışmalar yaptı ve çıkmaza sürüklendi. Kimse kodlamayı istemedi.”

Mesafe kaydedememenin bir sonucu olarak Jason Filby ve David Welch Windows NT’nin özgür sürümünü oluşturmak için yeni bir tasarı oluşturdular. Bir başka tasarı üyesi olan Jeff Know tasarıya ReactOS (React: tepki) adını önerdi çünkü bu çaba Microsoft’un masaüstündeki tekeline bir tepkiydi.

Geçmişten bir esinti: ReactOS üzerinde WinZip çalışıyor
Geçmişten bir esinti: ReactOS üzerinde WinZip çalışıyor

Tersine Mühendislik ve Belgelendirme

Başlangıçta ReactOS zorluklarla karşı karşıya geldi. Tasarı başladığında bir çok Windows derleyicisi sahipliydi ve özgür olan bir kaçı ise acı verici şekilde yetersizdi. Gerekli araçları geliştirmekte büyük bir adım niteliğindeki MinGW‘den sorumlu ana geliştirici Casper Hornstrup’ı hatırlıyor Guo. Bu koşullar altında ReactOS’u çalıştırabilmek/önyükleyebilmek bile bir mihenk taşıydı. Guo’nun belirttiği gibi,

“Gerçekten bir işletim sistemini çalıştırabilmek insanların düşündüğünden daha karmaşık bir iş”

Bir diğer sorun ise Windows NT’nin iç mimarisi için yetersiz belgelendirme olmasıydı. Örneğin, çekirdek seviyesi API‘leri üzerinde bilgi yetersizliği NT sürücü uyumluluğunu zorlaştırıyordu. Benzer olarak dahili birbirine bağımlılıkların geliştirilmesi gerekiyordu, sorun teknik zorluklara sebep olduğu gibi bu zorlukları artırıyordu.

“Takım eksik bir özelliği tamamlamak üzere olduğunda bazen varolan bileşenlerin içine geri dönüp hackleri silmesi gerekebiliyor, (bu süreç) diğer hacklerle bağlantılı hacklerin oluşturduğu bir tavşan deliğinde sonlanıyor ve tüm bu şey başarısız yollarda adeta çöküyor.” diyerek açıklıyor Guo.

Bugün durum bir miktar düzeldi. MSDN sitesi, Windows Internals, Inside Microsoft Windows ve Windows Graphics Programming gibi bir çok kitaba ek “Microsoft Windows hakkında bolca belgelendirme mevcut” diyor tasarı yürütücüsü Aleksey Bragin. Bu bilgiler özgürce kullanılabiliyor ama bilgiler hatalar içerebiliyor ve belgelenmemiş bölümleri olabiliyor.

Bir diğer avantaj ise WINE’ın Win 32API için uyumluluk katmanı. ReactOS bunu yeniden kullabilir fakat “Tabi ki takım bu API’lere güç sağlayacak Win32 altsistemini doğru bir şekilde tamamlamak zorunda.” diyor Guo.

Bu nedenle, bu avantaja karşın, ilerlemek için ReactOS üçüncü şahıslar tarafından yapılan tersine mühendisliğe bağımlı. Diğer zamanlarda, tasarı üyeleri karakutuculuğa (blackboxing) başvuruyor, farklı türde girdilere Windows’un verdiği cevapları sistematik olarak test ediyor ve içerde neler olduğunu anlamaya çalışıyorlar.

Malesef, tersine mühendislik çoğu kez hukuksal mayın tarlasına dönüşüyor.

“Tasarıda her zaman şu farkındalık oldu: Microsoft’un bizi stratejik tehdit olarak görebilir ve kapatmayı isteyebilir.” diyor Guo. Herhangi bir olası sorunu önlemek adına, ReactOS her zaman dikkatli davranıyor, öncelikle katkıların kısıtlı Microsoft kodundan elde edilmediğinden emin olunuyor. Örneğin, tersine mühendislikle oluşturulmuş ve ardından Assembly’den C’ye çevrilmiş kod kabul edilmiyor ama karakutuculuk kabul ediliyor.

Doğrusu, Bragin’e göre, ReactOS mümkün olduğu kadar tersine mühendislikten kaçınmayı tercih ediyor. Tersine mühendislik kaçınılmaz olduğunda katkıcılardan GNU Kodlama Standartları’nın 2.1 maddesini uygulamaları, sahipli yazılımlara -özellikle Windows’a- atfı önlemeleri bekleniyor. Buna göre tüm kod mümkün mertebe özgün olandan farklı olmalıdır.

Yine de, tersine mühendislik bir gri alan gerektiriyor. Guo bunu hatırlatıyor, bir noktada, tasarı geliştiricileri lekesiz kodu neyin oluşturduğu hakkında farklı yorumlarla konu üzerinde tartıştı. Bu tartışma bazı geliştiricilerin çıkmasına sebep oldu ve tasarı kodlarının iç denetimiyle sonuçlandı. Neyse ki lekeli kod bulunmadı ve tasarı nihayet yoluna devam edebildi.

Önündeki Zorluklar

Alpha sürümü 0.4’ün piyasaya sürülmesi yıllar süren kitke kaynaklı çalışmayla, sınırlı başarının ardından geldi. Yeni sürüm Canlı CD olarak mevcut, Windows NT olarak tanıtılıp VirtualBox’a kolayca kurulabiliyor. Çağdaş donanım üzerinde yirmi yıllık sistemleri öykündüğü için işletim sistemi saniyeler içinde önyükleniyor. Winzip, özgür yazılım olan LibreOffice, bir kaç eski ve basit oyun gibi çeşitli yazılımları çalıştırabiliyor.

ReactOS kendi Solitaire sürümünü çalıştırıyor.
ReactOS kendi Solitaire sürümünü çalıştırıyor.

Yine de zorluklar sürüyor. Her zaman olduğu gibi nitelikli geliştiriciler ender:

“Halihazırda Microsoft için çalışmayan NT çekirdek uzmanlarının sayısı çok az.” diye not ediyor Guo. Mevcut donanımı desteklemek oldukça zor olabiliyor, Guo değişken donanım standartlarının bir problem olduğunu söylüyor ve “Microsoft bile bunlarla sıfır sorun yaşamıyor.” diyerek ekliyor.

Bir diğer sorun ise, son sürümlerdeki kullanılırlık üzerinde yapılan geniş çalışmaların ardından, Guo’nun sözleriyle:

“Geçmişte çok çok daha az olan kullanıcının görebileceği, büyük değişikliklerle yere yakın olan birçok meyve toplanmış oldu.”

Bu bazı temel sorunları hatırlatıyor. Örnek olarak öncelikler hakkında soru üzerine Bragin şöyle dedi:

“En önemli açık hafıza yönetimi ve önbelleklemeye bağlı sistem kararlılığında. Diğer sorunlar da var elbette ama gerçekten kararlı çekirdeğe sahip olmak tasarı için büyük başarı olur.”

Diğer baskı yapan sorun ise oyunlar için DirectX desteği. ReactOS WINE’ın DirectX uyarlamasına sırtını yaslamayı umuyor. Bragin oyun desteğinin önemli olduğunu çünkü hafızayı, dosya sistemini ve ağı kullanmaları “işletim sisteminin kendisi için güzel bir test” olduğunu vurguluyor.

İlk alpha sürümü dikkate değer bir mihenk taşı. ReactOS halihazırda yeterince gelişmiş, Bragin onu işletim sistemlerini öğretmek için kullanıyor.

“Ama gerçekten ReactOS’un bir kullanım senaryosunda Windows’un yerine kullanılabilecek güçte olduğu anı görmek istiyorum. Bu an kesinlikle önümüzdeki beş yıl içinde yaşanacak.” diyerek bir öngörüde bulunuyor.

Genel Dağıtıma Doğru

Sahipli geliştirmeyle etkileşime giren diğer özgür yazılımlarda olduğu gibi ReactOS da Microsoft’un kendi API’lerindeki daimi değişimin daima gerisinde kalacağa benziyor. Ancak bu durum ilk çıktığındaki kadar kasvetli olmayabilir.

ReactOS her Windows sürümünün tüm özelliklerini yeniden çoğaltmakla ilgilenmiyor.

“Biz güzel özellikler üretmeye çalışıyoruz, örneğin çeşitli temalar arasında geçiş yapmamızı sağlayan kullanıcı arayüzü tasarlayıcımız gibi. Yine de, Microsoft’un her eklediği güzel değil. Örneğin, Metro Arayüzü ya da diğer yeni API’ler yeterince popüler olmadıkça bunlara fazlaca vakit ayırmaya gerek yok. Eğer birisi gerçekten isterse bir Windows 8 Metro Teması yapabilir. Yine de böylesi bir arayüzü seven çok kişi olduğundan emin değilim. Windows 10 ya da Windows 8’e eklenmiş çok fazla değer görmüyorum.” diyor Bragin.

Her neyse, alpha sürümüyle birlikte ReactOS ivme kazanmışa benziyor. Hedefi hala zoruluklarla karşı karşıya.

Not: Tercümeyi tek seferde bitirme inadım sonucunda bir ya da iki cümleyi anlamakta epey zorlandığımdan anlam bütünlüğünü bozmayacak şekilde yazıdan çıkardım, yine bir kaç cümlede birebir çeviriden sakındım.
Lisans: Bu metin CC by-SA 4.0 ya da sonrası altında dağıtılan “ReactOS: Building a Free-Licensed Windows” metninden tercüme edilmiştir. Özgün metin Bruce Byfield tarafından yazılmıştır. Tercüme CC by-SA 4.0 ya da sonrası altında tekrar lisanslanmıştır.

Linux’ta Bu Hafta – 3

Red Hat 2 milyar dolarlık açık kaynak şirketi oldu:

4 yıl önce 1 milyar dolarlık gelire sahip olan Red Hat*, bugün 2 milyar dolarlık gelire sahip. Diğer şirketlerin risk sermayesi üzerine oynamasına karşın Red Hat gelirini eski moda yoldan elde ediyor. Dördüncü çeyrekteki toplam geliri 544 milyon dolar olan Red Hat, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %17 büyüme gösterdi. Bu gelirin 480 milyon doları abonelik gelirlerinden oluştu, abonelik gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla %18 büyüme gösterdi. Dördüncü çeyrekteki gelirin %88‘ini de abone gelirleri oluşturdu.

Red Hat Binası

Şirketin CEO’su Jim Whitehurst Red Hat’ın abonelik gelirlerinin çoğunu Red Hat’ın amiral gemisi olan Red Hat Enterprise Linux‘tan elde ettiğini söyledi. Kasım 2015’te Microsoft Azure’da RHEL’in desteklenmeye başlamasıyla birlikte bulut işletim sistemleri arasında yıldızı epey parladı.

2016 finansal yılında Red Hat 2.380 milyar dolar ile 2.420 milyar dolar arasında gelir elde etmeyi öngörüyor. Bu oranlara bakılırsa Red Hat kolayca ilk 3 milyar dolarlık açık kaynak şirketi olacak.

Kaynak: http://www.zdnet.com/article/red-hat-becomes-first-2b-open-source-company/

GNOME 3.20 yayınlandı:

6 ayın ardından yaklaşık 870 kişinin yaptığı 28,933 değişiklik ile GNOME’un yeni sürümü yayınlandı. GNOME.Asia takımının bu yıl Delhi, Hindistan’da gerçekleştiriceği etkinliğe atfen sürüme “Delhi” adı verildi. 3.20’de göze çarpan değişiklikler şöyle:

  • İşletim sistemi güncellemeleri artık Yazılım uygulamasından güncellenebiliyor
  • Wayland desteği iyileşti, kinetik kaydırma, sürükle-bırak ve orta-tuş yapıştırma özelliği geldi
  • Klavye kısayolları ve el hareketleri artık yeni “kısayollar” bölmesinden öğrenilebiliyor
  • Uygulama başı konum erişimiyle birlikte gizlilik denetimi iyileşt
  • Doğrudan kabuktan ortam denetimlerine erişim kolaylaştırıldı
  • Dosyalar’da arama yapma iyileşti
  • Builder (masaüstü uygulaması inşa ve dağıtımı için yeni çapraz-dağıtım iskeleti) artık XDG uygulamaları inşa edebiliyor.

Sürüm notları: https://help.gnome.org/misc/release-notes/3.20/

KDE Plasma 5.6 yayınlandı:

KDE’nin masaüstü kullanıcı arayüzü olan Plasma yeni sürümüyle karşımızda, bu sürümde görev yöneticisi, KRunner, etkinlikler ve Wayland desteğinde iyileştirmeler yapılmış. Daha saf görünüm ve his yaratıldı. Varsayılan Plasma teması daha fazla kişiselleştirilmiş deneyim için artık uygulama renk şemalarını takip ediyor. ‘Breeze Light’ ve ‘Breeze Dark’ teması eskileri yad etmek isteyenler için eklendi. Ek olarak ipucu animasyonları artık daha ustaca çalışıyor.

Görev yöneticisi artık dosya indirme ve kopyalama gibi görevlerin durumunu gösterebilecek şekilde geliştirildi. Böylelikle çoklu görevler artık daha kolay.

Bir müzik ve video oynatıcısının üstüne geldiğinizde artık albüm kapağını ve ortam denetçisi karşınıza çıkıyor. Böylelikle kullandığınız uygulamadan çıkmanıza gerek kalmıyor. Ayrıca KDE’nin ortam denetçisi de birden fazla oynatıcıyla aynı anda çalışabilecek şekilde geliştirildi.

Görev yöneticisinden uygulama başlatmak için çeşitli iyileştirmeler yapıldı. Bunlardan biri Firefox simgesine sağ tıkladığınızda “Yeni pencere aç”, “Yeni gizli pencere aç” gibi kısayollar ile Steam’de “Mağaza”, “Topluluk”, “Kütüphane” gibi belirli yerlere gidebilmek için kısayollar eklendi.

Wayland desteği iyileştirildi. Wayland istemcilerinde artık pencere dekorasyonları destekleniyor. Daha güzel ve bütün kullanıcı deneyimi yaşatıyor. Girdi, farklı klavye düzenleri ve düzen değiştirme alanlarında iyileştirme yapıldı.

Plymouth ve Grub için Breeze teması çıktı. Şuan için deneme sürümünde olan bu temalar bilgisayarı açtığınız andan itibaren bütün bir sistem deneyimi yaşamanız için hazırlandı.

Değişiklik listesi: https://www.kde.org/announcements/plasma-5.5.5-5.6.0-changelog.php
Kaynak: https://dot.kde.org/2016/03/22/kde-plasma-56-release

GuixSD’ye GNOME geliyor:
Öncelikle GuixSD’den kısaca bahsetmek gerek: “GNU Guix tabanlı bir Linux dağıtımıdır. Linux-libre çekirdeğini kullanır ve geliştirilme aşamasındaki GNU Hurd desteğiyle birlikte gelir. 3 Şubat 2015’te Özgür Yazılım Vakfı‘nın özgür Linux dağıtımları listesine eklenmiştir
Bir çok kullanıcının beklediği özellik yakında çıkacak olan Guix ve GuixSD sürümünde gelecek.

By GNU - GuixSD 0.10.0, GPL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=48247237
By GNU – GuixSD 0.10.0, GPL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=48247237

GuixSD systemd yerine GNU Shepherd isimli bir yükleyici sistem kullanıyor, GNOME’un systemd’ye bağımlı olması sebebiyle GNU Shepherd’a uyarlanması gerekiyor. Henüz günlük kullanıma uygun olmayan GuixSD’yi aşağıdaki adresten indirip, deneyebilirsiniz.

Kaynak: https://savannah.gnu.org/forum/forum.php?forum_id=8491
İnternet sitesi: https://www.gnu.org/software/guix/

Özgür Yazılım ve Linux Günleri 2016’nın detayları belli oldu:
2002’den beri her yıl ilkbaharda düzenlenen, alanının en büyük ve köklü etkinliği olan Özgür Yazılım ve Linux Günleri bu yıl 26-27 Mart 2016 tarihlerinde, Santralİstanbul’da yapılacak. Etkinliği, Linux Kullanıcıları Derneği ve İstanbul Bilgi Üniversitesi beraber düzenliyor.

Oturumların 3 paralel salonda gerçekleşeceği etkinlik boyunca 50’ye yakın konuşmacı, 40’tan fazla konu başlığında bilgi ve deneyimlerini izleyicilere aktaracak. Seminerler, kısa oturumlar ve hızlı konuşma oturumlarının yanı sıra, çeşitli çalışma toplantıları da etkinlik programında yer alıyor.

Özgür Yazılım ve Linux Günleri 2016 afişi

Özgür Yazılım A.Ş., BilgiO, Kartaca ve Logsign sponsorluğundaki Özgür Yazılım ve Linux Günleri 2016, özgür yazılımla ilgilenen herkesin katılımına açık ve ücretsiz. Etkinlikle ilgili tüm detaylara aşağıdaki internet sitesinden ulaşabilirsiniz.

Kaynak: http://liste.inet-tr.org.tr/pipermail/edu-net/2016-March.txt
İnternet sitesi: http://www.ozguryazilimgunleri.org.tr

Animasyon uygulaması Toonz açık kaynaklı oluyor:
Digital Video, TOONZ’un ve DWANGO’nun yapımcıları ve bir Japon yayımcı anlaşma imzalayarak Digital Video tarafından geliştirilen Toonz animasyon uygulamasını Dwango’ya dahil ettiler. Digital Video’nun anlaşmayı Toonz (OpenToonz) tabanlı bir açık kaynak platformun Dwango tarafından yayınlaması ve geliştirmesi karşılığında yaptığı açıklandı.

Yazılımın kaynak kodlarının 26 Mart’ta yayınlanması öngürülüyor.

Kaynak: http://www.toonzpremium.com/#!news/aawrs

Linux’ta Bu Hafta – 2

Yeni güvenli ve dağıtık ses, görüntü ve mesaj iletme platformu Ring Beta yayınlandı:
GPL sürüm 3 lisansı altında geliştirilen ve Skype alternatifi olan Ring Alpha mertebesinden Beta mertebesine yükseldi. Papineau sürümü bir çok yenilik ve iyileştirme ile birlikte geliyor. Değişiklikler şöyle: yüzlerce hata giderildi, video grup aramaları, sesli görüşmenin dışında mesajlaşabilme özelliği geldi. Video kalitesi azami düzeye çıkarıldı.

Ring Beta Mac OS X üzerinde çalışıyor

Kullanıcıların geribildirimleriyle gelişimini sürdüren yazılım ayrıca geliştiriciler ve öğrenciler tarafından ilgi gördü. Örneğin Quebec Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma “arama dışında mesajlaşmayı” mümkün kıldı.

İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Portekizce, Rusça, Ukraynaca, Arapça ve kısmi olarak Litvanyaca ve Esperanto dillerini destekleyen yazılım yeni çevirmenlerini bekliyor.

Kaynak: https://blog.savoirfairelinux.com/en/2016/ring-beta/
İnternet sitesi: https://ring.cx

Kernel 4.5 yayınlandı:
Sayısız teknik iyileştirmenin yanında son kullanıcıyı özellikle ilgilendiren bir konuda büyük yenilik yaşandı. AMDGPU sürücüsü artık yüksek performans sağlayan deneysel PowerPlay desteği sunuyor. BTRFS’in boş alan ölçeklenebilirliğinde iyileştirmeler yapıldı. Hafıza denetçisindeki soket hafızanın denetimi daha uygun hale getirildi.

Sürücü ve mimari, çekirdek, dosya sistemleri, hafıza yönetimi, blok katman, kriptografi, güvenlik, takip ve perf aracı, sanallaştırma, ağ gibi alanlarda çeşitli geliştirmeler yapıldı.

Kaynak: http://kernelnewbies.org/Linux_4.5

Qt 5.6 yayınlandı:

4.8 sürümünün ardından uzun dönem destek görecek 5.6 sürümü yayınlandı. C++11 uyumlu derleyici olmadan çalışabilen son sürümdür. Ayrıca 5.7 sürümüyle birlikte bazı eski platformlara destek bitecek.

Qt 5.5 Windows 10 üzerinde kısmi desteğe sahipti, yeni sürümle birlikte tam desteğe kavuştu, artık hem eski win32 hem de WinRT APIleri destekleniyor. Qt Uygulamaları masaüstü bilgisayarlarda, tabletlerde, telefonlarda ve elbette Windows Mağaza üzerinden dağıtılan uygulamalarda çalışabiliyor. Visual Studio 2015 derleyicisi için de ikili (binary) dosyaları sağlanıyor. Gömülü Windows cihazları için Windows Embedded Compact 2013 desteği eklendi.

Qt 5.6’ta yapılan bir çok değişikliğe ek olarak Qt artık tüm platformlardaki yüksek çözünürlüklü ekranlarda çalışabiliyor. Önceden bu destek sadece Mac OS X’e veriliyordu. Bu özellik aslen standart çözünürlükteki ekranlar için yazılmış uygulamalarında otomatik olarak yüksek çözünürlüğe ölçeklenmesini sağlıyor.

Kaynak: http://blog.qt.io/blog/2016/03/16/qt-5-6-released/

Raspberry Pi için özelleştirilmiş Western Digital sabit disk satışta:

Geçtiğimiz günlerde Raspberry Pi 3 piyasaya çıkmıştı. Gittikçe daha popüler hale gelen Raspberry Pi büyük firmalarında ilgisini çekmeye başladı. Bunlardan biri Microsoft’un Windows 10 IoT sürümünü Raspberry Pi’ye uyarlaması oldu.

Kullanıcıların daha fazla alana sahip olmaları ve konvansiyonel diski Raspberry Pi üzerinde çalıştırabilmeleri için WD Blue üzerinde şekillendirilen PiDrive 46$‘dan satışa sunuldu. WD tarafından yapılan açıklamada “sabit diskin Raspberry Pi üzerinde yarattığı elektrik yükü azaltılırken aynı anda en yüksek USB veri transfer oranına ulaşmak için performans iyileştirmesi” için uğraştıkları belirtildi.

Western Digital'in Raspberry Pi'ye özel sabit diski

314GB alana sahip olan disk tanıtım amaçlı 31.42$’a satılıyor, daha fazla alana ihtiyaç duyanlar bir önceki ürün olan 1TB PiDrive kitini 79.99$’dan satın alabiliyorlar.

Kaynak: http://arstechnica.com/gadgets/2016/03/western-digital-makes-a-46-314gb-hard-drive-just-for-the-raspberry-pi/

Krita 3.0 Pre-alpha 3 yayınlandı:

Kökeni 1998 yılına dayanan Krita, karikatürcüler, çizerler ve konsept sanatçıları için en iyi çizim, boyama (painting) uygulaması olmayı hedefliyor. GPL sürüm 2 lisansı altında geliştirilen yazılım geçtiğimiz günlerde 3.0 öncesi 3. Alpha sürümünü yayınladı.

Bu sürümde harcanan çabanın çoğu Katman bölümüne gitti. Kullanımı kolaylaştırmak için daha kısa ve temiz görünüm, katmanlara renk atanabilmesi, renklere göre katmanları filtrelebilme, gruplama, taşıma ve çoklu katman çalışması için birçok yeni kısayol, Ctrl+Alt+G ile hızlıca katman grubunun bozulması gibi yenilikler yapıldı.

Grid’leri kullanma yetisi iyileştirildi, Grid Araçı kaldırıldı ve tüm grid ve kılavuz ayarlarını içeren yeni bir grid işleyicisi oluşturuldu. Böylelikle grid’leriniz ile çalışmak ve düzenlemek için daha kolay ve akılcı bir kullanım sağlandı. 2 yeni dışa aktarma filtresi eklendi. Kaynaştırma kipi, taşıma aracı, kırpma, düzenleme aracı, düz çizgi iyileştirildi.

Listeye sığdıramadığımız bir çok geliştirme var. Dilerseniz Krita’yı deneyebilir veya değişiklik listesine kaynaktan ulaşabilirsiniz.

Kaynak: https://krita.org/item/3-0-pre-alpha-3-is-out/

GRUB 2.02 Beta 3 yayınlandı:

Bilgisayar açılışında işletim sistemlerini yüklemeye yarayan özgür önyükleme yazılımı GRUB’un yeni beta sürümünde dosya sistemleri ve disk desteği, terminal ve video desteği, yükleme protokolü, ağ desteği, Coreboot desteği, platform desteği, güvenlik, performans, komut, kurma ve diğer araçlar, inşa sistemi iyileştirildi.

Kaynak: http://git.savannah.gnu.org/cgit/grub.git/tree/NEWS

Pyra’nın erken prototipi hakkında video yayınlandı:

Mevcut özgür ve açık kaynak yazılımlardan faydalanabilen bir taşınabilir kişisel bilgisayar ve el oyun konsolu olarak tasarlanan OpenPandora‘nın devamı niteliğindeki Pyra’nın çalışan, erken bir prototipi tanıtıldı. Videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz.